ਦੋ ਬਜ਼ੁਰਗ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਪਿਆਰ, ਲਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਪਛਤਾਵੇ ਦੀ ਰੂਹ ਕੰਬਾਊ ਦਾਸਤਾਨ। Listen to Do Bhra Punjabi audio kahani on Radio Haanji podcast online at haanji.com.au.
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜ਼ਮੀਨਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਵਕਤ ਦੀ ਮਾਰ ਘਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਢਾਹ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਰੂਹਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਕਦੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ। ਅੱਜ ਦੀ ਦੌੜ-ਭੱਜ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਪਦਾਰਥਕ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸੁੱਖਾਂ ਪਿੱਛੇ ਇੰਨੇ ਮਸਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਉਡੀਕ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਬਰੂਹਾਂ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀਆਂ-ਤੱਕਦੀਆਂ ਪੱਥਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਧਾਲੀਵਾਲ ਦੀ ਕਲਮ ਤੋਂ ਲਿਖੀ ਕਹਾਣੀ 'ਦੋ ਭਰਾ' ਪਰਿਵਾਰਕ ਸਾਂਝ, ਲਾਚਾਰੀ ਅਤੇ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਭਰਾਤਰੀ ਮੋਹ ਦੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਛੋਹ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪੱਥਰ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਪਿਘਲਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਰੂਹ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਨ ਦੇ ਸ਼ੌਕੀਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਨੋਟਬੁੱਕ (Notebook) ਅਤੇ ਦੇਸ ਪੰਜਾਬ ਕੀ ਗੱਲ ਕੀਚੈ (Des Punjab Ki Gal Kiche) ਵਰਗੇ ਪੌਡਕਾਸਟਾਂ ਵਾਂਗ ਕਿਤਾਬ ਕਹਾਣੀ (Kitaab Kahani) ਦਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਆਇ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਦਿਲ 'ਤੇ ਅਮਿੱਟ ਛਾਪ ਛੱਡੇਗਾ।
ਖੰਡਰ ਬਣਿਆ ਘਰ ਅਤੇ ਅਟੁੱਟ ਭਰਾਤਰੀ ਮੋਹ (Unconditional Brotherhood)
ਪਿੰਡ ਦੀ ਹੱਦ 'ਤੇ ਪਹੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੜ੍ਹਾ ਉਹ ਪੁਰਾਣਾ ਕੱਚਾ ਕੋਠਾ ਸਿਰਫ਼ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਬਾਲਿਆਂ ਦੀ ਛੱਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਦੋ ਬਿਰਧ ਭਰਾਵਾਂ—ਸੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਮੀਤਾ ਸਿੰਘ—ਦੇ ਨਿੱਘੇ ਸਾਥ ਦਾ ਜਿਉਂਦਾ-ਜਾਗਦਾ ਸਬੂਤ ਸੀ। ਜ਼ਮੀਨ ਵਕਤ ਦੀ ਗਰਦਿਸ਼ ਨਾਲ ਟੁਕੜੇ-ਟੁਕੜੇ ਹੋ ਕੇ ਵਿਕ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਵਿਆਹ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਇਆ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਔਖੇ ਪੈਂਡਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਲਾਠੀ ਬਣੇ ਰਹੇ।
-
ਸੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਦੀ ਲਾਚਾਰੀ: ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਮੰਜੇ ਜੋਗਾ ਹੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੱਤਾਂ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
-
ਮੀਤਾ ਸਿੰਘ ਦਾ ਸਮਰਪਣ: ਦਮੇ ਦਾ ਮਰੀਜ਼ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹਰ ਪਲ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਵੀਰ ਦੇ ਸਿਰਹਾਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿੰਦਾ ਅਤੇ ਖੰਘਦੇ ਸਾਹਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੀ ਮੈਲੀ ਚਾਦਰ ਬਦਲਦਾ।
-
ਗੁਆਂਢਣ ਧੀ ਪ੍ਰੀਤ ਦਾ ਆਸਰਾ: ਨੇਕ ਘਰ ਦੀ ਧੀ ਜੋ ਸਵੇਰੇ-ਸ਼ਾਮ ਤੱਤੀ ਰੋਟੀ ਦਾ ਛਾਬਾ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦੀ ਅਤੇ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਅਸੀਸਾਂ ਲੈਂਦੀ।
ਜਦੋਂ ਸੁਰਜਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੀਤਿਆ... ਤੂੰ ਆਪ ਮਸਾਂ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ ਏਂ, ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਨਾ ਖਪਿਆ ਕਰ," ਤਾਂ ਮੀਤੇ ਦਾ ਇੱਕੋ ਜਵਾਬ ਸੀ—"ਲੈ, ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਹੋਇਐ ਵੱਡੇ ਵੀਰ? ਮੈਂ ਤਾਂ ਭਲਾ-ਚੰਗਾ ਆਂ।" ਇਹ ਉਹ ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਪਿਆਰ ਸੀ ਜੋ ਕਿਸੇ ਸੁੱਖ ਜਾਂ ਮਤਲਬ ਦਾ ਮੁਹਤਾਜ ਨਹੀਂ ਸੀ।
ਸੰਸਾਰਕ ਦੌੜ ਅਤੇ ਵਿਸਰ ਗਏ ਰਿਸ਼ਤੇ
ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਨਾਇਬ ਸਿੰਘ, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਬਾਲ-ਬੱਚੇ ਲੈ ਕੇ ਲਾਗਲੇ ਪਿੰਡ ਜਾ ਵਸਿਆ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੇ ਸੁੱਖ-ਸਾਧਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਅਜਿਹਾ ਮਸਰੂਫ਼ ਹੋਇਆ ਕਿ ਕਦੇ ਆਪਣੇ ਬਿਰਧ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਰ ਲੈਣ ਵੀ ਨਾ ਆਇਆ। ਜਦੋਂ ਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਨਾਇਬ ਨੂੰ ਸੱਦਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਮੀਤਾ ਸਿੰਘ ਨੇ ਬੜੇ ਠਰੰਮੇ ਨਾਲ ਆਖਿਆ:
"ਭਰਾ ਤਾਂ ਹੈ ਪੁੱਤ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਸਦੀ ਆਪਣੀ ਦੁਨੀਆਂ ਏ... ਐਵੇਂ ਉਹਨੂੰ ਕਾਹਨੂੰ ਦੁਵਿਧਾ 'ਚ ਪਾਉਣਾ।"
ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕੋਈ ਉਲਾਂਭਾ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਬਲਕਿ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਆਖ਼ਰੀ ਪੜਾਅ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦਾ ਆਪਣੀ ਹੋਣੀ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਸਮਝੌਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਅਜੋਕੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਕੌੜੇ ਸੱਚ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਤ ਅਤੇ ਅਮਰ ਸਾਂਝ (The Final Departure)
ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਤੇਲ ਦੇ ਦੀਵੇ ਦੀ ਮੱਧਮ ਲਾਟ ਹੇਠ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਪਨ ਦੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਦਿਨਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕੀਤਾ। ਜਦੋਂ ਮੀਤੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵੀਰ, ਜੇ ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰੱਬ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਚਾਹੀਦਾ ਏ... ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਵੱਡਾ ਵੀਰ ਹੀ ਦੁਬਾਰਾ ਮੰਗੂੰਗਾ," ਤਾਂ ਸੁਰਜਨ ਦੇ ਹੰਝੂ ਸਿਰਹਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜਜ਼ਬ ਹੋ ਗਏ।
ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ ਜਦੋਂ ਪ੍ਰੀਤ ਰੋਟੀ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚੀ, ਤਾਂ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਇੱਕੋ ਸਾਹੇ ਇਸ ਫ਼ਾਨੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਕਹਿ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਮੀਤਾ ਆਪਣੇ ਮੰਜੇ ਤੋਂ ਰਿੜ੍ਹਦਾ ਹੋਇਆ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਮੰਜੇ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਦਾ ਹੱਥ ਅਜੇ ਵੀ ਸੁਰਜਨ ਦੀਆਂ ਠੰਢੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਨੂੰ ਘੁੱਟ ਕੇ ਫੜੀ ਬੈਠਾ ਸੀ।
ਸਿਵਿਆਂ ਦੀ ਅੱਗ ਠੰਢੀ ਹੋਣ ਮਗਰੋਂ ਜਦੋਂ ਨਾਇਬ ਨੇ ਬੇਬੇ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਸੰਦੂਕ ਵਿੱਚੋਂ ਬਚਪਨ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਕੱਢ ਕੇ ਛਾਤੀ ਨਾਲ ਲਾਈ, ਤਾਂ ਉਸ ਕੋਲ ਪਛਤਾਵੇ ਤੋਂ ਸਿਵਾਏ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬਚਿਆ ਸੀ। ਜ਼ਮੀਨਾਂ-ਜਾਇਦਾਦਾਂ ਮੁੜ ਬਣਾਈਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਪਰ ਆਪਣਿਆਂ ਦੀ ਨਿੱਘੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਕਦੇ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਖ਼ਰੀਦੀ ਜਾ ਸਕਦੀ।
Listen Online: Punjabi Audio Kahani on Radio Haanji
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਨਿੱਘ, ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆਦਾਇਕ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਰੇਡੀਓ ਹਾਂਜੀ 1674 AM ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਆਡੀਓ ਲੜੀ ਕਿਤਾਬ ਕਹਾਣੀ (Kitaab Kahani)। ਇਹ ਕਹਾਣੀਆਂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਾਡੇ ਪੇਂਡੂ ਵਿਰਸੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ, ਸਗੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਦਾ ਸਲੀਕਾ ਵੀ ਸਿਖਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
-
Online Streaming: Listen free on Radio Haanji official website
-
Mobile App: Download the Radio Haanji App on iOS and Android for 24/7 Punjabi music, news, and exclusive audio stories
Frequently Asked Questions
ਕਹਾਣੀ 'ਦੋ ਭਰਾ' ਦਾ ਮੁੱਖ ਸੁਨੇਹਾ ਕੀ ਹੈ?
'ਕਿਤਾਬ ਕਹਾਣੀ' (Kitaab Kahani) ਪੌਡਕਾਸਟ ਕੀ ਹੈ?
ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਹ ਪੰਜਾਬੀ ਆਡੀਓ ਕਹਾਣੀਆਂ ਮੁਫ਼ਤ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ?
ਕੀ ਰੇਡੀਓ ਹਾਂਜੀ ਦੀ ਮੋਬਾਈਲ ਐਪਲੀਕੇਸ਼ਨ ਉਪਲਬਧ ਹੈ?
ਰੇਡੀਓ ਹਾਂਜੀ 'ਤੇ ਹੋਰ ਕਿਹੜੇ-ਕਿਹੜੇ ਪੌਡਕਾਸਟ ਸੁਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ?
What's Your Reaction?