ਰੇਡੀਓ ਹਾਂਜੀ 1674 AM ਦੇ ਸ਼ੋਅ ਨੋਟਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਜੈਸਮੀਨ ਕੌਰ ਤੋਂ ਸੁਣੋ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਉਸਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾਂ ਤੇ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਅਟੁੱਟ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਭਾਵੁਕ ਕਹਾਣੀ।
ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕਵੀ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਉਸ ਧੜਕਣ, ਉਸ ਦਰਦ ਅਤੇ ਉਸ ਅਟੁੱਟ ਰਿਸ਼ਤੇ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਮਹਾਨ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਵੀ ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ ਉਰਫ਼ 'ਪਾਸ਼' ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਨਿਭਾਇਆ। ਰੇਡੀਓ ਹਾਂਜੀ 1674 AM 'ਤੇ ਜੈਸਮੀਨ ਕੌਰ ਦੁਆਰਾ ਹੋਸਟ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦੇ ਖ਼ਾਸ ਸ਼ੋਅ Notebook ਦੇ ਇਸ ਐਪੀਸੋਡ ਵਿੱਚ ਪਾਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਉਸਦੀ ਸੋਚ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘਾਈਆਂ ਨੂੰ ਛੋਹਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਾਸ਼ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਜਿੱਥੇ ਹੱਕਾਂ ਲਈ ਲੜਨ ਦਾ ਜਜ਼ਬਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਆਪਣਿਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਮੋਹ, ਮਮਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦਰਦ ਭਰੀ ਤੜਪ ਵੀ ਛੁਪੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਮਾਂ, ਮਿੱਟੀ ਅਤੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦਾ ਅਟੁੱਟ ਰਿਸ਼ਤਾ
ਪਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਵੁਕ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪਹਿਲੂ ਉਸ ਦਾ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ ਨਿੱਘਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੈ। ਇਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਸਾਨੂੰ ਮੋਹ ਦੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਦੇ ਟੁੱਟ ਨਹੀਂ ਸਕਦੀਆਂ। ਜੈਸਮੀਨ ਕੌਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੇਹੱਦ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਅੰਦਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਰੋਤਿਆਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।
-
ਮੈਂ ਘਾਹ ਹਾਂ: ਇਸ ਕਵਿਤਾ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਅਤੇ ਇਨਸਾਨ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਹਰ ਜ਼ੁਲਮ ਸਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ ਦੇ ਮੋਹ ਸਦਕਾ ਮੁੜ ਪੁੰਗਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।
-
ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਦਰਦ: "ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਰਹਿਨੀ ਏਂ ਮਾਂ" ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪੁੱਤ ਦੀ ਤੜਪ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਦਰਦ ਦਾ ਉਹ ਰਿਸ਼ਤਾ ਝਲਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦਿਲ ਨੂੰ ਵਲੂੰਧਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਹੰਝੂਆਂ ਅਤੇ ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਕਵੀ ਦਾ ਦਿਲ ਭਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਪਰਿਵਾਰਕ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦਰਦ ਦਾ ਡੂੰਘਾ ਅਹਿਸਾਸ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਰੂਹਾਨੀ ਸਾਂਝ ਅਤੇ ਹਮਦਰਦੀ
ਪਾਸ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੀ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜ ਨੇ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਾਥੀ ਦਾ ਦੂਜੇ ਸਾਥੀ ਨਾਲ ਉਹ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਾਂਝ ਹੈ ਜੋ ਔਖੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾਈ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
-
ਅਸੀਂ ਲੜਾਂਗੇ ਸਾਥੀ: ਇਹ ਕਵਿਤਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਨਾਅਰਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਦਿਲੋਂ ਕੀਤਾ ਇੱਕ ਵਾਅਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚੋਂ ਦੁੱਖ ਖ਼ਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਦੋਸਤਾਂ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦਾ ਸਾਥ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹੇਗਾ।
-
ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਮਰ ਜਾਣਾ: "ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ" ਕਵਿਤਾ ਵਿੱਚ ਕਵੀ ਸਾਡੇ ਮਰੇ ਹੋਏ ਸੁਪਨਿਆਂ ਦਾ ਅਫ਼ਸੋਸ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਸੱਚੇ ਹਮਦਰਦ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਾਨੂੰ ਜਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਸਾਡੇ ਅੰਦਰਲੀ ਜਿਊਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਤੇ ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਕਦੇ ਖ਼ਤਮ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਆਖ਼ਰੀ ਵਿਦਾਇਗੀ ਅਤੇ ਯਾਦਾਂ ਦਾ ਸਫ਼ਰ
ਪਾਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦਾ ਅੰਤ ਭਾਵੇਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਰਦਨਾਕ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਕਵਿਤਾ "ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਿਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ" ਸਾਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੀ ਹੀ ਭਾਵੁਕ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਨਫ਼ਰਤ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ਬਦਾਂ ਅਤੇ ਮੁਹੱਬਤ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਨੂੰ ਵੀ ਪੰਜਾਬ ਦੀ ਹਵਾ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਟਿੱਬਿਆਂ, ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਇੱਕ ਆਖ਼ਰੀ ਸੁਨੇਹਾ ਛੱਡ ਗਿਆ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਸਰੀਰਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਾਡੇ ਸਾਹਾਂ, ਗੀਤਾਂ ਅਤੇ ਯਾਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਬਣ ਕੇ ਜ਼ਿੰਦਾ ਰਹੇਗਾ।
ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਇਹ ਐਪੀਸੋਡ ਪਾਸ਼ ਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਕ੍ਰਾਂਤੀਕਾਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਇਨਸਾਨ ਹੋਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਡੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਦਿੱਖ ਤੰਦ ਵਾਂਗ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਿੱਟੀ, ਆਪਣੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਪਨਿਆਂ ਨਾਲ ਬੇਹੱਦ ਪਿਆਰ ਕਰਨਾ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਰੇਡੀਓ ਹਾਂਜੀ ਦੇ ਹੋਰ ਬਿਹਤਰੀਨ ਪੋਡਕਾਸਟ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ੋਅਜ਼ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਹਾਸੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ Laughter Therapy ਸੁਣੋ, ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਲਈ Kitaab Kahani ਨਾਲ ਜੁੜੋ, ਵਿਗਿਆਨ ਅਤੇ ਪੁਲਾੜ ਦੀਆਂ ਡੂੰਘੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਲਈ The Deep Talk ਸੁਣੋ। ਤਾਜ਼ੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਲਈ Today Updates ਅਤੇ Indian Updates 'ਤੇ ਜਾਓ, ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਲਈ Boys Meetup ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣੋ।
ਆਮ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQs)
ਪਾਸ਼ ਕੌਣ ਸੀ ਅਤੇ ਉਸਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਕੀ ਸੀ? ਅਵਤਾਰ ਸਿੰਘ ਸੰਧੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਾਸ਼ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਇਨਕਲਾਬੀ ਕਵੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖੀ ਹੱਕਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ, ਪਿੰਡ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਮੋਹ, ਮਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਰੂਹਾਨੀ ਸਾਂਝ ਸੀ।
ਰੇਡੀਓ ਹਾਂਜੀ 'ਤੇ 'ਨੋਟਬੁੱਕ' ਸ਼ੋਅ ਕੀ ਹੈ? 'ਨੋਟਬੁੱਕ' ਰੇਡੀਓ ਹਾਂਜੀ 1674 AM ਮੈਲਬਰਨ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤਕ ਸ਼ੋਅ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਜੈਸਮੀਨ ਕੌਰ ਹੋਸਟ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵੀਆਂ ਅਤੇ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਾਵੁਕ ਅਤੇ ਕਲਾਤਮਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੈਂ ਰੇਡੀਓ ਹਾਂਜੀ ਦੇ ਪੋਡਕਾਸਟ ਆਨਲਾਈਨ ਕਿੱਥੇ ਸੁਣ ਸਕਦਾ ਹਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਰੇਡੀਓ ਹਾਂਜੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੋਡਕਾਸਟ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਨੋਟਬੁੱਕ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ haanji.com.au 'ਤੇ ਜਾਂ ਰੇਡੀਓ ਹਾਂਜੀ ਐਪ ਰਾਹੀਂ ਆਨਲਾਈਨ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।
What's Your Reaction?
