ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 1901 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨਾ ਰਿਹਾ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ; ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤਾਪਮਾਨ
ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ 120 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਮੌਸਮ ਰਿਕਾਰਡ ਦੌਰਾਨ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨਾ ਸਾਲ 1901 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੌਨਸੂਨ ਦੀ ਲੰਮੀ ਬਰੇਕ ਅਤੇ ਮੀਂਹ ਦੀ ਵੱਡੀ ਘਾਟ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲਗਭਗ ਸਾਰੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅਤੇ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਜ਼ਿਆਦਾ ਰਿਹਾ। ਮੌਸਮ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਸ ਅਸਾਧਾਰਨ ਗਰਮੀ ਪਿੱਛੇ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਮੌਸਮ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅੰਦਰ ਗਰਮੀ ਦਾ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਜਨਕ ਰਿਕਾਰਡ ਦਰਜ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿਭਾਗ (ਆਈ.ਐੱਮ.ਡੀ.) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਦਾ ਅਗਸਤ ਮਹੀਨਾ ਸਾਲ 1901 ਵਿੱਚ ਰਿਕਾਰਡ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਿਛਲੇ 120 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਗਰਮ ਮਹੀਨਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਕਾਫ਼ੀ ਉੱਚਾ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਸਾਰੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਗਸਤ ਦੇ ਮਹੀਨੇ ਆਮ ਤੌਰ ’ਤੇ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਮੌਨਸੂਨ ਦੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਬਾਰਿਸ਼ਾਂ ਕਾਰਨ ਮੌਸਮ ਸੁਹਾਵਣਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਸਾਲ ਮੌਨਸੂਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਆਈ ਲੰਮੀ ਬਰੇਕ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਭਾਰੀ ਕਮੀ ਕਾਰਨ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਉੱਤਰੀ, ਮੱਧ, ਦੱਖਣੀ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ ਧੁੱਪ ਬਣੀ ਰਹੀ। ਇਸ ਸਥਿਤੀ ਕਾਰਨ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਨ ਦਾ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤਾਪਮਾਨ ਰਿਕਾਰਡ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ, ਸਗੋਂ ਰਾਤ ਦਾ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਤਾਪਮਾਨ ਵੀ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਕਈ ਡਿਗਰੀ ਉੱਪਰ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਮੌਸਮ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਅਲ ਨੀਨੋ (El Niño) ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਹੋ ਰਹੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ (Climate Change) ਨੇ ਇਸ ਵਾਰ ਮੌਨਸੂਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਬੁਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਅਗਸਤ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਮੀਂਹ ਦੀ ਭਾਰੀ ਘਾਟ ਨੇ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਖੇਤਰ, ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ’ਤੇ ਸਾਉਣੀ ਦੀਆਂ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੀ ਸਿੰਜਾਈ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਮੰਗ ’ਤੇ ਡੂੰਘਾ ਅਸਰ ਪਾਇਆ ਹੈ। ਪਾਣੀ ਦੇ ਕੁਦਰਤੀ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪੱਧਰ ਵੀ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਘੱਟ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
ਜਲਵਾਯੂ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਚਿਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰੀਨਹਾਊਸ ਗੈਸਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਕਾਰਨ ਵਧ ਰਹੀ ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਦੇ ਚਲਦਿਆਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਅਜਿਹੀਆਂ ਅਸਾਧਾਰਨ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਬੇਮੌਸਮੀ ਗਰਮੀ ਅਤੇ ਸੁੱਕੇ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਹੋਰ ਵਧੇਰੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨੀਤੀ ਘਾੜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਅਨੁਕੂਲ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜਲ ਸਰੋਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ’ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਧਿਆਨ ਦੇਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।
What's Your Reaction?
