ਮਾਂ ਦੀ ਮਮਤਾ : ਇੱਕ ਦਿਲ ਨੂੰ ਝੰਜੋੜਨ ਵਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਹਾਣੀ | Emotional Punjabi Story
ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਨੇ ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਸਮਝਾਈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਦੀ ਇਕੱਲਤਾ ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੇ ਨਿਰਸੁਆਰਥ ਪਿਆਰ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਵਡਮੁੱਲਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਹਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਿਰਫ਼ ਗਾਹਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਕਦੇ ਇੱਕ ਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ,........
ਮੈਂ ਅਕਸਰ ਸ਼ਾਮ ਦੀ ਸ਼ਿਫਟ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਦਿਨ ਰਾਤ ਦੇ ਕਰੀਬ 9 ਵਜੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਆਖ਼ਰੀ ਆਰਡਰ ਚੁੱਕਿਆ। ਜਦੋਂ ਰੈਸਟੋਰੈਂਟ ਤੋਂ ਪੈਕੇਟ ਲਿਆ ਤਾਂ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਆਰਡਰ ਬਹੁਤ ਛੋਟਾ ਸੀ—ਬਸ ਇੱਕ ਸਾਦੀ ਖਿਚੜੀ, ਦਹੀ ਅਤੇ ਦੋ ਕੇਲੇ। ਪਤਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਖੰਡਰ ਵਰਗੀ ਇਮਾਰਤ, ਤੀਜੀ ਮੰਜ਼ਿਲ। ਮੈਂ ਜਾ ਕੇ ਘੰਟੀ ਵਜਾਈ।
ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਇੱਕ ਬਜ਼ੁਰਗ ਮਾਤਾ ਜੀ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਚਿੱਟੇ ਵਾਲ, ਕੰਬਦੇ ਹੱਥ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਮੋਟਾ ਚਸ਼ਮਾ। ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਸੀ, ਪਰ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਿਠਾਸ—
ਪੁੱਤ, ਜ਼ਰਾ ਅੰਦਰ ਰੱਖ ਦੇ... ਹੱਥ ਕੰਬਦੇ ਨੇ।
ਮੈਂ ਖਾਣਾ ਮੇਜ਼ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਮੁੜਨ ਹੀ ਲੱਗਾ ਸੀ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ—
ਦੋ ਮਿੰਟ ਬੈਠੇਂਗਾ? ਇਕੱਲਿਆਂ ਖਾਣਾ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ।
ਮੈਂ ਘੜੀ ਦੇਖੀ। ਸ਼ਿਫਟ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਪਰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂ, ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਸੰਨਾਟਾ ਸੀ, ਸਿਰਫ਼ ਕੰਧ 'ਤੇ ਲੱਗੀ ਪੁਰਾਣੀ ਘੜੀ ਟਿਕ-ਟਿਕ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਇੱਕ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਤਸਵੀਰ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੰਧ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਫੋਟੋਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਥਾਲੀ ਖੋਲ੍ਹੀ ਅਤੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਖਿਚੜੀ ਖਾਣ ਲੱਗੇ। ਹਰ ਦੋ ਬੁਰਕੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਦੇਖ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾ ਦਿੰਦੇ।
ਫਿਰ ਬੋਲੇ— "ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਪੁੱਤ, ਮੈਂ ਰੋਜ਼ ਬਾਹਰੋਂ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਮੰਗਵਾਉਂਦੀ। ਅੱਜ ਬਸ ਮਨ ਕੀਤਾ...
ਕਿਸੇ ਇਨਸਾਨ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨ ਦਾ।"
ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੱਗੀ ਤਸਵੀਰ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕੀਤਾ— "ਇਹ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਨੇ। ਰੇਲਵੇ ਵਿੱਚ ਸਨ, ਪੰਜ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਚਲੇ ਗਏ।"
ਫਿਰ ਦੂਜੀ ਤਸਵੀਰ— "ਇਹ ਮੇਰਾ ਬੇਟਾ ਹੈ, ਕੈਨੇਡਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਹੈ... ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਪੈਸੇ ਭੇਜਦਾ ਹੈ।"
ਫਿਰ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਚੁੱਪ ਰਹਿ ਕੇ ਮੁਸਕਰਾਏ, ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਅੱਖਾਂ ਭਰ ਆਈਆਂ— "ਬਸ... ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ ਭੇਜ ਪਾਉਂਦਾ।"
ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਘੜੀ ਦੀ ਟਿਕ-ਟਿਕ ਅਚਾਨਕ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਸੁਣਾਈ ਦੇਣ ਲੱਗੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਬੁਰਕੀ ਹੋਰ ਖਾਧੀ।
"ਇਹ ਬੇਟੀ ਹੈ, ਬੰਗਲੌਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੈ। ਹੋਣਾ ਵੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਬੱਚੇ ਜੇ ਉੱਡਣਗੇ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਮਾਂ-ਬਾਪ ਨੇ ਪਾਲਿਆ ਹੀ ਕੀ?"
ਬੋਲਦੇ-ਬੋਲਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਭਰ ਗਈ, ਪਰ ਚਿਹਰੇ 'ਤੇ ਕੋਈ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਸ ਖਾਲੀਪਨ ਸੀ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ— "ਤੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ?"
ਮੈਂ ਕਿਹਾ— "ਹਾਂਜੀ।"
"ਫੋਨ ਕਰਦਾ ਹੈਂ ਰੋਜ਼?"
ਮੈਂ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਵੀ ਕਈ-ਕਈ ਦਿਨ ਘਰ ਫੋਨ ਨਹੀਂ ਸੀ ਕਰਦਾ। ਥਕਾਵਟ, ਕੰਮ, ਭੱਜ-ਦੌੜ... ਹਰ ਵਾਰ ਇਹੀ ਸੋਚ ਕੇ ਟਾਲ ਦਿੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੱਲ੍ਹ ਕਰ ਲਵਾਂਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੇਰੀ ਚੁੱਪ ਪੜ੍ਹ ਲਈ ਅਤੇ ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ ਬੋਲੇ—
"ਮਾਂ-ਬਾਪ ਪੈਸੇ ਨਹੀਂ ਗਿਣਦੇ ਪੁੱਤ...
ਆਵਾਜ਼ ਗਿਣਦੇ ਨੇ।"
ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਕੁਝ ਚੁੱਪਚਾਪ ਟੁੱਟ ਗਿਆ।
ਖਾਣਾ ਖ਼ਤਮ ਹੋਇਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ। ਫਿਰ ਪਰਸ ਵਿੱਚੋਂ 500 ਰੁਪਏ ਕੱਢ ਕੇ ਮੇਰੇ ਵੱਲ ਵਧਾਏ।
"ਇਹ ਟਿਪ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਉਸ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਇਕੱਲਿਆਂ ਨਹੀਂ ਖਾਣ ਦਿੱਤਾ।"
ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਮਨ੍ਹਾ ਕੀਤਾ— "ਨਹੀਂ ਅੰਮਾ, ਇਹ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ।"
ਉਹ ਮੁਸਕਰਾਏ— "ਲੈ ਲੈ। ਤੂੰ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਇਆ... ਅੱਜ ਤੂੰ 'ਸਾਥ' ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ।"
ਮੈਂ ਪੈਸੇ ਲੈ ਲਏ, ਪਰ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਾਏ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੀ ਫੜੀ ਰੱਖੇ। ਜਾਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ— "ਤੇ ਹਾਂ, ਅੱਜ ਘਰ ਜਾ ਕੇ ਮਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੀਂ।"
ਉਸ ਰਾਤ ਮੈਂ ਬਿਲਡਿੰਗ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆਪਣਾ ਬਾਈਕ ਸਟਾਰਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਲਗਾਇਆ। ਉਧਰੋਂ ਆਵਾਜ਼ ਆਈ— "ਅੱਜ ਅਚਾਨਕ? ਸਭ ਠੀਕ ਤਾਂ ਹੈ ਨਾ?"
ਬਸ ਇੰਨਾ ਸੁਣਦਿਆਂ ਹੀ ਮੇਰਾ ਗਲਾ ਭਰ ਆਇਆ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ— "ਹਾਂ ਮਾਂ... ਬਸ ਤੁਹਾਡੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਨੀ ਸੀ।"
ਉਧਰ ਕੁਝ ਸੈਕਿੰਡ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ੀ ਰਹੀ, ਫਿਰ ਮਾਂ ਬੋਲੀ— "ਰੋਟੀ ਖਾ ਲਈ?"
ਅਤੇ ਮੈਂ ਸੜਕ ਕਿਨਾਰੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰੋ ਪਿਆ।
ਉਸ ਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮੈਂ ਰੋਜ਼ ਮਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਨ ਲੱਗਾ। ਹੁਣ ਹਰ ਡਿਲੀਵਰੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਆਰਡਰ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਤਾ, ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੰਤਜ਼ਾਰ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਬਸ ਇੱਕ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੁਣ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲ੍ਹਣ 'ਤੇ ਜਲਦੀ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਚਿਹਰਾ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣਦਾ ਹਾਂ, ਕਦੇ ਪੁੱਛ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ— "ਹੋਰ ਸਭ ਠੀਕ?"
ਦੋ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਉਸੇ ਪਤੇ 'ਤੇ ਫਿਰ ਆਰਡਰ ਆਇਆ। ਮੈਂ ਭੱਜ ਕੇ ਉੱਥੇ ਗਿਆ। ਪਰ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਗੁਆਂਢ ਵਾਲੀ ਆਂਟੀ ਸੀ। ਉਹ ਹੌਲੀ ਜਿਹੇ ਬੋਲੇ—
*"ਅੰਮਾ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਚਲੇ ਗਏ।"*
ਮੈਂ ਕੁਝ ਸੈਕਿੰਡ ਦਰਵਾਜ਼ੇ 'ਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਰਿਹਾ। ਹੱਥ ਖਾਲੀ ਸਨ, ਪਰ ਅੰਦਰ ਜਿਵੇਂ ਕੁਝ ਬਹੁਤ ਭਾਰੀ ਡਿੱਗ ਪਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਦਰੋਂ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਲਿਫਾਫਾ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿੱਤਾ— "ਤੇਰੇ ਲਈ ਛੱਡ ਕੇ ਗਏ ਸੀ।"
ਕੰਬਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹਿਆ। ਅੰਦਰ 500 ਰੁਪਏ ਸਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਪਰਚੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਲਿਖਿਆ ਸੀ:
"ਪੁੱਤ, ਜੇ ਇਹ ਪੜ੍ਹ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾ ਚੁੱਕੀ ਹਾਂ। ਧੰਨਵਾਦ ਉਸ ਰਾਤ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖਾਣਾ ਖਾਣ ਲਈ। ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ, ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਤੇ ਹਾਂ—ਮਾਂ ਨੂੰ ਫੋਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ। - ਅੰਮਾ"
ਅੱਜ ਵੀ ਉਹ 500 ਰੁਪਏ ਮੇਰੇ ਬੈਗ ਦੀ ਅੰਦਰਲੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਨੇ। ਖ਼ਰਚ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਰਾਤ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸਮਝ ਆਇਆ—ਹਰ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਗਾਹਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਦੇ ਇੱਕ ਮਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਦੇ ਇੱਕ ਇੰਤਜ਼ਾਰ, ਕਦੇ ਇੱਕ ਆਖ਼ਰੀ ਗੱਲਬਾਤ।
ਅਸੀਂ ਸਭ ਆਪਣੀ-ਆਪਣੀ ਭੁੱਖ ਲੈ ਕੇ ਜੀ ਰਹੇ ਹਾਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਰੋਟੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਵਾਈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਬਸ ਦੋ ਮਿੰਟ ਦਾ ਸਾਥ। ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੈਸੇ ਦੀ ਨਹੀਂ, ਕਦੇ-ਕਦੇ ਬਸ *ਮੌਜੂਦਗੀ* ਦੀ ਡਿਲੀਵਰੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਲੇਖਕ- ਅਗਿਆਤ
What's Your Reaction?
