ਬੀਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦਾ ਬੋਝ—ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਯਾਦਾਂ ਦੀ ਗਠੜੀ ਕਦੋਂ ਤੱਕ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰੋਗੇ?
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਵੀ ਬੀਤੇ ਹੋਏ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਠੜੀ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੇ ਹੋ? ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਅਤੀਤ ਦੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਕੇ ਅੱਜ ਵਿੱਚ ਸਕੂਨ ਨਾਲ ਜੀਵਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਲੇਖ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਇੱਕ ਸਫ਼ਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਸਭ ਇਸ ਸਫ਼ਰ ਦੇ ਮੁਸਾਫ਼ਿਰ ਹਾਂ। ਇਹ ਗੱਲ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਜਿੰਨਾ ਘੱਟ ਹੋਵੇ, ਸਫ਼ਰ ਓਨਾ ਹੀ ਸੌਖਾ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਅਫ਼ਸੋਸ, ਅਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਸਫ਼ਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਭਾਰੀ ਗਠੜੀ ਸਿਰ 'ਤੇ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰਦੇ ਹਾਂ ਜਿਸਦੀ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਹ ਗਠੜੀ ਹੈ— 'ਬੀਤੇ ਹੋਏ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ'। ਸਾਡੇ ਵਿੱਚੋਂ ਬਹੁਤਾਰੇ ਲੋਕ ਅੱਜ ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਅਤੇ ਗੁਜ਼ਰੇ ਹੋਏ ਕੱਲ੍ਹ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਿਉਂਦੇ ਹਨ। ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ, ਪੁਰਾਣੇ ਦੁੱਖ, ਕਿਸੇ ਦੇ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ ਤਾਹਨੇ-ਮਿਹਣੇ ਜਾਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਨਕਾਮੀਆਂ—ਅਸੀਂ ਇਹਨਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਚਿੰਬੜਾ ਕੇ ਰੱਖਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਕੋਈ ਕੀਮਤੀ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੋਣ।
ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਕੀ ਜਿਹੀ ਮਿਸਾਲ ਨਾਲ ਸਮਝੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਇੱਕ ਗਲਾਸ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਹੌਲਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸੇ ਗਲਾਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਘੰਟਾ ਲਗਾਤਾਰ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖੋਗੇ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਬਾਂਹ ਦੁਖਣ ਲੱਗ ਜਾਵੇਗੀ। ਜੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਫੜ ਕੇ ਰੱਖੋਗੇ, ਤਾਂ ਬਾਂਹ ਸੁੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਦਰਦ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਗਲਾਸ ਦਾ ਭਾਰ ਨਹੀਂ ਵਧਿਆ, ਪਰ ਉਸਨੂੰ 'ਫੜ ਕੇ ਰੱਖਣ ਦਾ ਸਮਾਂ' ਵਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਅਤੀਤ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵੀ ਉਸ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗਲਾਸ ਵਰਗੇ ਹਨ। ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਸੁਭਾਵਿਕ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕੀ ਫਿਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰੂਹ ਨੂੰ ਅਧਰੰਗ ਕਰ ਦੇਣਗੇ। ਅਸੀਂ ਸੋਚਦੇ ਹਾਂ— "ਕਾਸ਼! ਮੈਂ ਉਦੋਂ ਆਹ ਨਾ ਕੀਤਾ ਹੁੰਦਾ" ਜਾਂ "ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ?"। ਇਹ ਸਵਾਲ ਮੁਰਦੇ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।
ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਗੁਜ਼ਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵਕਤ ਉਸ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਰਗਾ ਹੈ ਜੋ ਪੁਰਾਣਾ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਰੱਦੀ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਅਖ਼ਬਾਰ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹੋ? ਨਹੀਂ ਨਾ! ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਪੰਨਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਜ਼ ਕਿਉਂ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਾਂ? ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕੇ ਦੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਅੱਗੇ ਪਏ ਖੂਬਸੂਰਤ ਨਜ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ। ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਵੀ ਪਿਛਲਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਛੋਟਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਲਾ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਵੱਡਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਪਿੱਛੇ ਦੇਖਣ ਨਾਲੋਂ ਅੱਗੇ ਦੇਖਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਜੇ ਡਰਾਈਵਰ ਸਿਰਫ਼ ਪਿੱਛੇ ਦੇਖ ਕੇ ਗੱਡੀ ਚਲਾਏਗਾ, ਤਾਂ ਹਾਦਸਾ ਹੋਣਾ ਤੈਅ ਹੈ। ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਹਾਦਸੇ ਵੀ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਅੱਜ 'ਤੇ ਨਹੀਂ, ਬੀਤੇ ਕੱਲ੍ਹ 'ਤੇ ਹੈ।
ਹੁਣ ਸਵਾਲ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਬੋਝ ਨੂੰ ਲਾਹੀਏ ਕਿਵੇਂ? ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ— 'ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ'। ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ। ਕਈ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਕਿਸੇ ਪੁਰਾਣੀ ਗਲਤੀ ਲਈ ਸਾਰੀ ਉਮਰ ਖੁਦ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਉਦੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮਝ ਓਨੀ ਹੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਸਿਆਣੇ ਹੋ ਗਏ ਹੋ। ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਤਰਸ ਕਰੋ। ਬੀਤੇ ਕੱਲ੍ਹ ਨੂੰ ਇੱਕ 'ਸਕੂਲ' ਸਮਝੋ, ਜਿੱਥੋਂ ਤੁਸੀਂ ਸਬਕ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ, ਕੋਈ 'ਜੇਲ੍ਹ' ਨਾ ਬਣਾਓ ਜਿੱਥੇ ਉਮਰ ਕੈਦ ਕੱਟਣੀ ਪਵੇ। ਜੋ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸਨੂੰ ਬਦਲਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਉਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖ ਕੇ ਅੱਜ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਸੋ ਦੋਸਤੋ, ਅੱਜ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਗਿਲੇ-ਸ਼ਿਕਵਿਆਂ ਦੀ ਗਠੜੀ ਨੂੰ ਵੀ ਵਹਾ ਦਿਓ। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮਾਰ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਵੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤੁਹਾਡਾ ਬੂਹਾ ਖੜਕਾ ਰਹੀਆਂ ਨੇ, ਪਰ ਉਹ ਅੰਦਰ ਤਾਂ ਹੀ ਆਉਣਗੀਆਂ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋਗੇ। ਹੱਥ ਖਾਲੀ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਕੁਦਰਤ ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਤੋਹਫ਼ੇ ਰੱਖੇਗੀ। ਅੱਜ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਅੱਜ ਵਿੱਚ ਜਿਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ।
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਹ ਲੇਖ ਪਸੰਦ ਆਇਆ ਤਾਂ ਹੋਰਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਕਰੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਿੱਧੇ-ਅਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੰਘੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਗਵਾਚ ਚੁੱਕੇ ਹਨ
What's Your Reaction?
