ਸੁਣੋ ਐਂਟਨ ਚੈਖਵ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰ ਕਹਾਣੀ 'The Album' ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ। ਜਾਣੋ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਰਿਟਾਇਰਡ ਬੌਸ ਦੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਨੇ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਸਮਾਜਿਕ ਚਾਪਲੂਸੀ ਅਤੇ ਫੋਕੀ ਵਾਹ-ਵਾਹੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਸੱਚ।
ਜਦੋਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੇ ਅਹੁਦੇ ਤੋਂ ਸੇਵਾ ਮੁਕਤ (Retire) ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਵਾਹ-ਵਾਹੀ ਅਤੇ ਤੋਹਫ਼ੇ ਉਸ ਦੀ ਪੂਰੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਕਮਾਈ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਕੀ ਉਹ ਐਪਰੀਸ਼ੀਏਸ਼ਨ (Appreciation) ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੱਚੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਐਂਟਨ ਚੈਖਵ (Anton Chekhov) ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਸ਼ਹੂਰ Punjabi short story ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨੀ ਦਿਮਾਗ਼ ਅਤੇ ਸਮਾਜ ਦੇ ਇਸੇ ਖੋਖਲੇਪਨ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਡੂੰਘੀ ਸੱਟ ਮਾਰੀ ਹੈ। Radio Haanji ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸ਼ੋਅ ਵਿੱਚ ਇਸ ਵਾਰ ਅਸੀਂ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ Punjabi emotional kahani ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਹੱਸਣ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸੋਚਣ ਲਈ ਵੀ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ।
ਜਦੋਂ 10 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਸਰਵਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੌਸ ਹੋਇਆ ਰਿਟਾਇਰ
ਕਹਾਣੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਦਫ਼ਤਰ ਤੋਂ, ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਬੌਸ (High-ranking Officer) ਦਾ ਅੱਜ ਰਿਟਾਇਰਮੈਂਟ ਦਾ ਦਿਨ ਹੈ। ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਲਰਕ ਅਤੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਲਰਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਜਨਾਬ, ਤੁਸੀਂ ਪਿਛਲੇ 10 ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਬਹੁਤ ਖ਼ਿਆਲ ਰੱਖਿਆ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਅਫ਼ਸਰ ਕਿਸਮਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।" ਉਦੋਂ ਹੀ ਪਿੱਛੋਂ ਕੋਈ ਕੰਨ ਵਿੱਚ ਫੁਸਫੁਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 10 ਨਹੀਂ, 12 ਸਾਲ ਹੋ ਗਏ ਹਨ! ਕਲਰਕ ਤੁਰੰਤ ਗੱਲ ਬਦਲ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਹਾਂ-ਹਾਂ ਸੱਚ, 10 ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਨੇ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ।"
ਇਸ ਖ਼ਾਸ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਸਟਾਫ਼ ਵੱਲੋਂ ਬੌਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਐਲਬਮ (Photo Album) ਤੋਹਫ਼ੇ ਵਜੋਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕਰਮਚਾਰੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਤਸਵੀਰਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਵਾਉਣਗੀਆਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਬੌਸ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਡੀਆਂ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੈਦ ਹਨ।
ਭਾਵੁਕ ਪਲ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਥਰੂ
ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਬੌਸ ਕਾਫ਼ੀ ਭਾਵੁਕ (Emotional) ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਝੁਰੜੀਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਖੱਬੀ ਅੱਖ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਅੱਥਰੂ ਟਿਪਕ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਕਿੰਨਾ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡਾ ਵਰਗਾ ਸਟਾਫ਼ ਮਿਲਿਆ। ਜੇ ਮੈਂ ਕਦੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਕੰਮ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸੀ।" ਮਾਹੌਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਵੁਕ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਦਿਨ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬੌਸ ਉਹ ਯਾਦਗਾਰੀ ਐਲਬਮ ਆਪਣੀ ਕੱਛ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ ਬੜੀ ਖ਼ੁਸ਼ੀ-ਖ਼ੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਦਿਲਚਸਪ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ Punjabi Sahit ਸੈਕਸ਼ਨ 'ਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਵਿਜ਼ਿਟ ਕਰੋ।
ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦਾ ਹਸ਼ਰ: ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਮੋੜ
ਰਾਤ ਦੇ ਖਾਣੇ (Dinner) 'ਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਯਾਰ-ਦੋਸਤ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਬੌਸ ਬੜੇ ਮਾਣ ਨਾਲ ਦਫ਼ਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਐਪਰੀਸ਼ੀਏਸ਼ਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਮੈਡਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਐਲਬਮ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਬੈਠੀ ਉਸ ਦੀ ਧੀ (Papa's Princess) ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਵਾਓ ਪਾਪਾ! ਇਹ ਐਲਬਮ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਖ਼ੂਬਸੂਰਤ ਹੈ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਬੁਰਾ ਨਾ ਮਨਾਓ ਤਾਂ ਇਹ ਮੈਂ ਰੱਖ ਲਵਾਂ?" ਅਫ਼ਸਰ ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਗਲੇ ਹੀ ਦਿਨ, ਉਹ ਕੁੜੀ ਉਸ ਐਲਬਮ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੇ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਕੱਢ ਕੇ ਫ਼ਰਸ਼ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਕੂਲ ਫੰਕਸ਼ਨ ਤੇ ਬਚਪਨ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਲਗਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਲਈ ਉਸ ਤੋਹਫ਼ੇ ਦੇ ਜਜ਼ਬਾਤਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਿਰਫ਼ ਐਲਬਮ ਦਾ ਬਾਹਰੀ ਕਵਰ ਹੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੀ। ਅਜਿਹੇ ਹੀ ਮਾਨਸਿਕ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਵਾਲੇ ਕਿੱਸੇ ਸੁਣਨ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੀ Kitaab Kahani ਸੀਰੀਜ਼ ਨੂੰ ਫ਼ੋਲੋ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ।
ਬੱਚੇ ਦੀ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੱਚਾਈ
ਕਹਾਣੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਦਿਲਚਸਪ ਹਿੱਸਾ ਉਦੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਬੌਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਪੁੱਤਰ ਕਮਰੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫ਼ਰਸ਼ 'ਤੇ ਪਈਆਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਭੈਣ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ, "ਇਹ ਤਾਂ ਕਚਰਾ ਹੀ ਨੇ, ਤੂੰ ਇਹਨਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਸਕਦਾ ਹੈਂ।" ਬੱਚਾ ਕੈਂਚੀ ਫੜਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਣਾ-ਵੱਢਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ:
-
ਜਿਸ ਦੇ ਮੁੱਛਾਂ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਪੈੱਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀਆਂ ਮੁੱਛਾਂ ਬਣਾ ਦਿੱਤੀਆਂ।
-
ਜਿਸ ਦਾ ਨੱਕ ਟੇਢਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।
-
ਇੱਕ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਤਸਵੀਰ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮੇਖਾਂ (Nails) ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਚਿਸ ਦੀ ਡੱਬੀ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ 'ਟੈਂਕ' ਬਣਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ 'ਫ਼ੌਜੀ-ਫ਼ੌਜੀ' ਖੇਡਣ ਲੱਗਾ।
ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੱਚਾ ਖੇਡਦਾ ਹੋਇਆ ਆਪਣੇ ਪਾਪਾ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਦੇਖੋ ਪਾਪਾ, ਮੈਂ ਟੈਂਕ ਬਣਾਇਆ ਹੈ, ਡਿਸ਼ੂਮ... ਠਾਹ!" ਤਾਂ ਬੌਸ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਹੀ ਦਫ਼ਤਰ ਦੇ ਕਰਮਚਾਰੀ ਦੀ ਫ਼ੋਟੋ ਹੈ। ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਦੇਖੋ, ਉਸ ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਆਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇਹ ਮੰਜ਼ਰ ਬਹੁਤ ਹਾਸੋਹੀਣਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਖਿੜਖਿੜਾ ਕੇ ਹੱਸਦਾ ਹੈ, "ਵਾਹ ਪੁੱਤ! ਤੂੰ ਤਾਂ ਬੜਾ ਕਲਾਕਾਰ ਹੈਂ, ਜਾ ਕੇ ਮੰਮੀ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿਖਾ।"
ਅਸਲ ਚਿਹਰਾ ਅਤੇ ਫੋਕੀ ਵਾਹ-ਵਾਹੀ ਦਾ ਬਾਲਣ
ਐਂਟਨ ਚੈਖਵ ਇੱਥੇ ਆਪਣੀ Punjabi motivational audio kahani ਨੂੰ ਖ਼ਤਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਾਨੂੰ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ:
-
ਸਮਾਜਿਕ ਦਿਖਾਵਾ (Social Pretence): ਉਹ ਕਰਮਚਾਰੀ ਵੀ ਦਿਲੋਂ ਖ਼ੁਸ਼ ਨਹੀਂ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਂਦੇ-ਜਾਂਦੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਕਢਵਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂ ਕਰੈਕਟਰ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ ਲਈ ਬੌਸ ਨੂੰ ਪੱਠੇ ਪਾਏ (ਚਾਪਲੂਸੀ ਕੀਤੀ)।
-
ਫੋਕੀ ਵਾਹ-ਵਾਹੀ (False Appreciation): ਅੱਜਕੱਲ੍ਹ ਸਾਡੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਤਾਰੀਫ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਲਣ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾ ਰਹੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਦੋ ਹਮਦਰਦੀ ਦੇ ਬੋਲ ਸਾਨੂੰ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
-
ਬੱਚੇ ਦੀ ਇਮਾਨਦਾਰੀ: ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਇਮਾਨਦਾਰ ਉਹ ਬੱਚਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਹ ਫ਼ੋਟੋਆਂ ਨਾ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਸਨ ਨਾ ਸਸਤੀਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਮਾਸੂਮੀਅਤ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਿਡੌਣਾ ਬਣਾ ਲਿਆ।
ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਕੀ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੋਝੇਪਨ ਨੂੰ ਲੁਕਾਉਣ ਲਈ ਵਧੀਆ ਐਕਟਰ ਨਹੀਂ ਬਣ ਚੁੱਕੇ? ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਰੱਬ ਦੀਆਂ ਲਾਈਆਂ ਡਿਊਟੀਆਂ ਹਨ, ਜੇਕਰ ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਇਮਾਨਦਾਰੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਵਾਂਗੇ, ਤਾਂ ਸਮਾਂ ਸਾਡੇ ਕੋਲੋਂ ਇਹ ਹੱਕ ਖੋਹ ਲਵੇਗਾ। ਆਓ ਮਿਹਨਤੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਈਏ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਤਿਹਾਸਿਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਨਾਦਾਇਕ ਕਿੱਸੇ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸਾਡੇ Sikh History ਅਤੇ Des Punjab Ki Gal Kiche ਪੋਡਕਾਸਟਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣੋ।
Frequently Asked Questions (FAQs)
Q1: ਐਂਟਨ ਚੈਖਵ ਦੀ ਕਹਾਣੀ 'ਦ ਐਲਬਮ' ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਕੀ ਹੈ? A1: ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ ਚਾਪਲੂਸੀ, ਫੋਕੀ ਵਾਹ-ਵਾਹੀ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਦੇ ਦਿਖਾਵੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਡੂੰਘਾ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਅੰਗ (Satire) ਹੈ, ਜੋ ਇਨਸਾਨੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨੂੰ ਬਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Q2: ਅਫ਼ਸਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬੱਚੇ ਦੀ ਹਰਕਤ 'ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ? A2: ਕਿਉਂਕਿ ਦਫ਼ਤਰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਅਫ਼ਸਰ ਲਈ ਉਹਨਾਂ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਦੀ ਕੋਈ ਅਸਲ ਅਹਿਮੀਅਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਗਈ ਸੀ। ਤਾਰੀਫ਼ ਦਾ ਲੁਤਫ਼ ਲੈਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਹ ਤੋਹਫ਼ਾ ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਬੇਮਾਅਨਾ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।
Q3: Radio Haanji 'ਤੇ Kitaab Kahani ਪੋਡਕਾਸਟ ਕਿੱਥੇ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? A3: ਤੁਸੀਂ Radio Haanji ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ haanji.com.au ਅਤੇ ਐਂਡਰਾਇਡ ਜਾਂ iOS ਐਪ 'ਤੇ ਬਿਲਕੁਲ ਮੁਫ਼ਤ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਪੰਜਾਬੀ ਆਡੀਓ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹੋ।
Q4: ਕੀ ਅਸੀਂ ਇਸ ਪੋਡਕਾਸਟ ਨੂੰ ਸਪੋਟੀਫਾਈ (Spotify) 'ਤੇ ਸੁਣ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? A4: ਹਾਂ, Radio Haanji ਦੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰ podcasts ਜਿਵੇਂ ਕਿ Laughter Therapy ਅਤੇ Notebook, Spotify ਅਤੇ Apple Podcasts 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ।
What's Your Reaction?