ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਰਣਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ: ਹੁਣ ਇਰਾਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੋਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦੇਗਾ ਭਾਰਤ, ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਦਬਾਅ ਹੇਠ, ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਘਟਾ ਕੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਵੱਲ ਰੁਖ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰੱਖਣਾ ਅਤੇ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਬਦਲਵੇਂ ਸਰੋਤ ਲੱਭਣਾ ਹੈ
ਵਿਸ਼ਵ ਰਾਜਨੀਤੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਸਮੀਕਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀਆਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਨੀਤੀ 'ਤੇ ਮੁੜ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਤਾਜ਼ਾ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਇਰਾਨ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਕੇ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੋਂ ਤੇਲ ਮੰਗਵਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਬਦੀਲੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਇਰਾਨ 'ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸੰਭਾਵੀ ਆਰਥਿਕ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇਲ ਖਪਤਕਾਰ ਦੇਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦਾ 80 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਲ ਆਯਾਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇਲ ਸਪਲਾਇਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ ਨੇ ਇਰਾਨ ਪ੍ਰਤੀ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ਼ ਅਪਣਾਉਣ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੇ ਵਿੱਚ, ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਰਣਨੀਤਕ ਭਾਈਵਾਲ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਤਣਾਅ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ, ਜਿਸ ਕੋਲ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਤੇਲ ਭੰਡਾਰ ਹਨ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਕਿਫਾਇਤੀ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਬਦਲ ਵਜੋਂ ਉੱਭਰਿਆ ਹੈ।
ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਤੋਂ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਕਈ ਪੱਖਾਂ ਤੋਂ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦਾ ਤੇਲ ਅਕਸਰ ਭਾਰੀ ਛੋਟਾਂ (Discounts) 'ਤੇ ਉਪਲਬਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਮੁਦਰਾ ਭੰਡਾਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਵੈਨੇਜ਼ੁਏਲਾ ਦੇ ਭਾਰੀ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਰੱਥ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਘਟਾਉਣਾ ਭਾਰਤ ਲਈ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾਤਮਕ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸਕ ਸਬੰਧ ਬਹੁਤ ਪੁਰਾਣੇ ਹਨ। ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿਸ਼ਵ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ 'ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਿੱਤ' ਸਰਵਉੱਚ ਹਨ। ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਇਹ ਰਣਨੀਤੀ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਤਾਲਮੇਲ ਬਣਾ ਕੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਟਕਰਾਅ ਤੋਂ ਬਚਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਇਹ ਕਦਮ ਭਾਰਤ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸਪਲਾਈ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਉਣ (Diversify) ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਹੈ।
Shifting global political and economic dynamics have prompted India to re-evaluate its energy policy. According to recent reports, India is now planning to scale back crude oil purchases from Iran and pivot towards Venezuela. This transition is primarily attributed to the stringent policies of the Donald Trump administration and the potential for increased economic sanctions on Iran.
As the world’s third-largest oil consumer, India imports over 80% of its oil requirements. In recent years, Russia and Iran have been key suppliers. However, following the change of leadership in the U.S., Washington has signaled a hawkish stance toward Iran. Consequently, India seeks to avoid any diplomatic friction with its strategic partner, the United States. Venezuela, which boasts some of the world’s largest oil reserves, has emerged as a cost-effective and reliable alternative for India.
Economic experts suggest that sourcing oil from Venezuela offers several advantages. Venezuelan crude is often available at significant discounts, which helps India preserve its foreign exchange reserves. Furthermore, Indian refineries are well-equipped to process heavy Venezuelan crude. While reducing trade with Iran poses a diplomatic challenge given their historical ties, India is prioritizing its national interests and energy security. This strategy reflects India's intent to align with the Trump oil policy to preempt future trade conflicts and diversify its energy supply chain.
What's Your Reaction?
