ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੀ ਹਨ ਕਾਰਨ? ਜਾਣੋ ਬੌਂਡ ਯੀਲਡ ਦਾ ਦਾਅਪੇਚ - The Insight Report
Host:-
Gautam Kapil
ਜਾਣੋ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਰਹੀ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਅਸਲ ਕਾਰਨ ਅਤੇ ਸਮਝੋ ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ, ਕੂਪਨ ਰੇਟ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਣਿਤ।
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਆਖਿਰ ਕੀ ਕਾਰਨ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਪੂਰੇ ਵਰਤਾਰੇ ਵਿੱਚ ਬੌਂਡ ਯੀਲਡ (Bond Yield) ਦਾ ਅਸਲ ਦਾਅਪੇਚ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ? ਅੱਜ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸਾਨੂੰ ਇਸਦੇ ਡੂੰਘੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਅਮਰੀਕੀ ਟ੍ਰੈਜਰੀ ਬਾਂਡਸ ਦੀ ਯੀਲਡ ਪਿਛਲੇ 25 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਰਿਕਾਰਡ ਹਾਈਏਸਟ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਅਸਰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਆਰਥਿਕਤਾ 'ਤੇ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਅਤੇ ਕੂਪਨ ਰੇਟ ਦਾ ਗਣਿਤ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਉਹ ਰਿਟਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਬਦਲੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਰਕਮ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰ ਉਸ 'ਤੇ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ (ਵਿਆਜ) ਅਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। 10 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਗਲੋਬਲ ਆਰਥਿਕਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੈਂਚਮਾਰਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਹੋਮ ਲੋਨ, ਕਾਰ ਲੋਨ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਦੀਆਂ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਇਸੇ ਯੀਲਡ ਤੋਂ ਤੈਅ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਲੰਮੀ ਮਿਆਦ ਦਾ ਕਰਜ਼ਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਲਈ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਬਾਂਡ ਦੀ ਕੀਮਤ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ, ਉਸਦਾ ਯੀਲਡ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਂਡ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਬਾਂਡ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਯੀਲਡ ਵਧਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਕਿਉਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ? ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਆਜ ਜਾਂ ਯੀਲਡ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਰਗੇ ਜੋਖਮ ਭਰੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਕੱਢ ਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸਰਕਾਰੀ ਬਾਂਡਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਗਲੋਬਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹਿੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖੇਡ ਦਾ ਅਸਰ ਸਿਰਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਗੋਂ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਵਿਕਾਸਸ਼ੀਲ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ, ਈ.ਟੀ.ਐੱਫ. (ETFs) ਅਤੇ ਮਿਉਚੁਅਲ ਫੰਡਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਸਬਕ ਕਈ ਵਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਆਪਣੇ ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੌਜੂਦਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਮੁਲਕਾਂ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਬਾਂਡ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀ ਖੇਡ ਕਾਰਨ ਸਾਵਧਾਨੀ ਵਰਤਣੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਆਮ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਤਦ ਤੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਤਰਾਅ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ।
Frequently Asked Questions
ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ (Bond Yield) ਕੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਬਾਂਡ ਯੀਲਡ ਦੇ ਵਧਣ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ 'ਤੇ ਕੀ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ?
ਕੂਪਨ ਰੇਟ ਕਿਸਨੂੰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?
What's Your Reaction?
