ਰੂਸੀ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਘਟਾਏਗਾ ਭਾਰਤ: ਸਿਰਫ਼ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਪਲਾਈ ਦਾ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ਆਯਾਤ, ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਰਣਨੀਤਕ ਕਾਰਨ
ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਊਰਜਾ ਨੀਤੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫੇਰਬਦਲ ਕਰਦਿਆਂ ਰੂਸ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸੂਤਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਰੂਸ ਤੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਤੇਲ ਮੰਗਵਾਏਗਾ ਜੋ ਦੇਸ਼ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਅਤਿ ਲੋੜੀਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਫੈਸਲਾ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਵਧਦੇ ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਤੇਲ ਸਪਲਾਈ ਦੇ ਸਰੋਤਾਂ ਨੂੰ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਉਣ (Diversification) ਦੀ ਰਣਨੀਤੀ ਤਹਿਤ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਦੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੋੜ ਆਇਆ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਰੂਸ ਤੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਤੇਲ ਖਰੀਦਣ ਵਾਲੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਭਾਰਤ ਨੇ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਕਦਮ ਪਿੱਛੇ ਖਿੱਚਣੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਸਰਕਾਰੀ ਸੂਤਰਾਂ ਤੋਂ ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਭਾਰਤੀ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਨੇ ਰੂਸ ਤੋਂ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੇ ਆਯਾਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੋਂ ਭਾਰਤ ਸਿਰਫ਼ 'ਜ਼ਰੂਰੀ ਸਪਲਾਈ' (Essential Supplies) 'ਤੇ ਹੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰੇਗਾ।
ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ (Geopolitical) ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਯੂਰਪੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੂਸ 'ਤੇ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਭੁਗਤਾਨ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲਗਾਤਾਰ ਦਿੱਕਤਾਂ ਆ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੱਤਾ ਤਬਦੀਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਆਪਣੇ ਰਣਨੀਤਕ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਮੱਧ ਪੂਰਬ (Middle East) ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਤੇਲ ਦੀ ਖਰੀਦ ਵਧਾਉਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਤਲਾਸ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨਾ ਰਹੇ।
ਰੂਸੀ ਤੇਲ 'ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਛੋਟ (Discount) ਵਿੱਚ ਆਈ ਕਮੀ ਵੀ ਇਸ ਫੈਸਲੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰੂਸ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਛੋਟ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਨੇ ਰਿਕਾਰਡ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਖਰੀਦਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਵਪਾਰਕ ਪੱਖੋਂ ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਜਿੰਨਾ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ। ਆਰਥਿਕ ਮਾਹਿਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਇਹ ਰਣਨੀਤਕ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਊਰਜਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਮੰਚ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਕਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਹ ਦੇਖਣਾ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ 'ਤੇ ਕੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
In a significant shift in its energy procurement strategy, India has decided to scale back its purchases of crude oil from Russia. According to informed sources, Indian refiners are now set to limit imports from Moscow to only "essential supplies." This move marks a departure from the trend of the past couple of years, during which Russia emerged as one of India's top oil suppliers following the conflict in Ukraine.
Several geopolitical factors are driving this decision. Persistent challenges in payment mechanisms and shipping logistics due to Western sanctions have complicated the trade. Furthermore, with the changing political landscape in the United States, New Delhi is keen on balancing its strategic partnerships to avoid potential friction. India is now looking to diversify its sources by increasing imports from the Middle East and other Western producers to reduce over-reliance on a single nation.
Another pivotal factor is the diminishing discount on Russian crude. The substantial price cuts that initially lured Indian buyers have gradually narrowed, making the trade less economically viable than before. Economic analysts suggest that this strategic recalibration is aimed at long-term energy security and maintaining a neutral diplomatic stance on the global stage. While this India-Russia trade update reflects a calculated move, the impact on domestic fuel prices India remains a subject of close observation for market experts.
What's Your Reaction?
