ਅੰਦਰਲੇ ਸ਼ੋਰ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਦਾ ਸਫ਼ਰ - Punjabi Lekh - Radio Haanji
ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਦੀਆਂ ਨਿੱਕੀਆਂ-ਨਿੱਕੀਆਂ ਤਕਲੀਫਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਿਕਰਮੰਦ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਜ਼ਰਾ ਜਿੰਨੀ ਸੱਟ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਮਲ੍ਹਮ-ਪੱਟੀ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਬੁਖਾਰ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦਵਾਈ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਹੈਰਾਨੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨ ਸਾਡੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਸੀਂ ਉਸਦੀ ਸਿਹਤ ਨੂੰ ਅਕਸਰ ਅਣਗੌਲਿਆ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਦੇਖ ਕੇ ਰੋਜ਼ ਸਵਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਮਨ ਦਾ ਕੋਈ ਸ਼ੀਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੀ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ ਕਿ ਸਾਡਾ ਮਨ ਅੰਦਰੋਂ ਕਿੰਨਾ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦਾ ਮਤਲਬ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਮਾਗੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ—ਮਨ ਦਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋਣਾ, ਖੁਦ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੋਣਾ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਬੋਝ ਦੀ ਬਜਾਏ ਇੱਕ ਤੋਹਫ਼ਾ ਸਮਝਣਾ।
ਅੱਜ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਾਡੇ ਮਨ ਦੀ ਬੇਚੈਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕਾਰਨ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ "ਅੱਜ" ਵਿੱਚ ਘੱਟ ਅਤੇ "ਕੱਲ੍ਹ" ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਿਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਬੀਤੇ ਹੋਏ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਪਛਤਾਵੇ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਕੱਲ੍ਹ ਦੇ ਫਿਕਰਾਂ ਦਾ ਇੰਨਾ ਭਾਰ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਅੱਜ ਦੇ ਪਲ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲੈਣਾ ਹੀ ਭੁੱਲ ਗਏ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ, ਦੂਜਿਆਂ ਵਰਗਾ ਬਣਨ ਲਈ, ਅਤੇ ਦੁਨੀਆ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਕਾਮਯਾਬ ਹੋਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਜੰਗ ਛੇੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇਹ ਜੰਗ ਹੀ ਸਾਡੇ ਮਨ ਨੂੰ ਬਿਮਾਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਮੀਆਂ ਨੂੰ ਕਬੂਲਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋਸਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।
ਚੰਗੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ— "ਠਹਿਰਾਓ"। ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਇਸ ਤੇਜ਼ ਦੌੜ ਵਿੱਚ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਰੁਕਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਹ ਸਮਝਾਉਣਾ ਪਵੇਗਾ ਕਿ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਸਾਡੇ ਕੰਟਰੋਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕੋਈ ਮਾੜੀ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਵਕਤ 'ਤੇ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਕੁਝ ਬੋਝਾਂ ਨੂੰ ਮਨ ਤੋਂ ਲਾਹ ਦੇਣਾ ਹੀ ਅਸਲ ਸਕੂਨ ਹੈ। ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨਾਲ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਵਾਂਗ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਸਿੱਖਣੀ ਪਵੇਗੀ। ਜਿਵੇਂ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਉਦਾਸ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਹੌਂਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਜਦੋਂ ਸਾਡਾ ਆਪਣਾ ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਨੂੰ ਖੁਦ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾ ਕੇ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਸਭ ਠੀਕ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।"
ਇਹ ਯਾਦ ਰੱਖੋ ਕਿ ਖੁਸ਼ ਰਹਿਣ ਲਈ ਸਭ ਕੁਝ ਸੰਪੂਰਨ (Perfect) ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮਾਨਸਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਉਦੋਂ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਕਰਨੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਰੱਬ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੇ ਬਗੀਚੇ ਨੂੰ ਚੰਗੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਿੰਜੋ, ਨਕਾਰਾਤਮਕ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਕੂੜਾ ਬਾਹਰ ਕੱਢੋ ਅਤੇ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਰਹੋ। ਜੇਕਰ ਮਨ ਤੰਦਰੁਸਤ ਹੈ, ਤਾਂ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਹਰ ਰੰਗ ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਮਨ ਉਦਾਸ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਲੇ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਕੱਲਾਪਨ ਮਹਿਸੂਸ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਰੂਹ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਰੱਖਣਾ ਆਪਣੀ ਪਹਿਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਸਮਝੋ।
What's Your Reaction?
