ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ’ਚ ਸਾਹ ਲੈਣਾ ਹੋਇਆ ਔਖਾ: ਹਵਾ ਹੋਈ ਬੇਹੱਦ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ, ਟੁੱਟਿਆ 5 ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ; ਔਸਤ AQI 376 ਦਰਜ, ਧੂੰਏਂ-ਧੁੰਦ ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਚਾਦਰ ’ਚ ਲਪੇਟੀ ਰਾਜਧਾਨੀ
ਕੌਮੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਸਾਲ ਦੀਵਾਲੀ ਮੌਕੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (CPCB) ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਔਸਤ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਇੰਡੈਕਸ (AQI) 376 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਲ 2021 (382 AQI) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿਉਹਾਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਅਗਲੀ ਸਵੇਰ (ਸੋਮਵਾਰ) ਵੀ ਹਾਲਾਤ ਗੰਭੀਰ ਬਣੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ ਸਮੁੱਚਾ ਏਕਿਊਆਈ 371 ਰਿਕਾਰਡ ਹੋਇਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ 51 ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 14 'ਗੰਭੀਰ' (Severe) ਅਤੇ 33 'ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ' (Very Poor) ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਜਿੱਥੇ ਦਿੱਲੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (DTU) ਕੇਂਦਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ 439 ਏਕਿਊਆਈ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਨੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹਵਾਵਾਂ, ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਅਤੇ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਧੂੰਏਂ ਨੂੰ ਇਸ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਸਮੌਗ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਦੀਵਾਲੀ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਦਿੱਲੀ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਗੈਸ ਚੈਂਬਰ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀਆਂ ਸਖ਼ਤ ਹਦਾਇਤਾਂ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਹੋਈ ਆਤਿਸ਼ਬਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਾਰਨ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਕਾਰਡ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਕੇਂਦਰੀ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਕੰਟਰੋਲ ਬੋਰਡ (CPCB) ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਅਧਿਕਾਰਤ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਔਸਤ ਏਅਰ ਕੁਆਲਿਟੀ ਇੰਡੈਕਸ (AQI) 376 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਕੀਤੇ ਗਏ 382 ਏਕਿਊਆਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਖ਼ਰਾਬ ਪੱਧਰ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰੀਏ ਤਾਂ ਦੀਵਾਲੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਔਸਤ ਏਕਿਊਆਈ 2025 ਵਿੱਚ 345, 2024 ਵਿੱਚ 328, 2023 ਵਿੱਚ 218 ਅਤੇ 2022 ਵਿੱਚ 312 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਤਿਉਹਾਰ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਸੋਮਵਾਰ ਦੀ ਸਵੇਰ ਵੀ ਦਿੱਲੀ ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹਤ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਸਵੇਰੇ 8 ਵਜੇ ਏਕਿਊਆਈ 370 ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ 371 ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ 2021 (462 AQI) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੀਵਾਲੀ ਤੋਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਸਵੇਰ ਸਾਬਤ ਹੋਈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ 51 ਸਰਗਰਮ ਹਵਾ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 14 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਹਵਾ ਦਾ ਪੱਧਰ ਰੈੱਡ ਜ਼ੋਨ ਯਾਨੀ 'ਗੰਭੀਰ' (400 ਤੋਂ ਪਾਰ) ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੋਇਆ, ਜਦਕਿ 33 ਕੇਂਦਰਾਂ 'ਤੇ ਇਹ 'ਬਹੁਤ ਖ਼ਰਾਬ' ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ। ਦਿੱਲੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਕਲ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (DTU) ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਜ਼ਹਿਰੀਲੀ ਰਹੀ, ਜਿੱਥੇ ਏਕਿਊਆਈ 439 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਭਾਰਤੀ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ (IMD) ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸ਼ਹਿਰ ਉੱਤੇ ਧੁੰਦ ਅਤੇ ਧੂੰਏਂ (Smog) ਦੀ ਸੰਘਣੀ ਪਰਤ ਛਾਈ ਹੋਈ ਹੈ। ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਕਿ ਐਤਵਾਰ ਰਾਤ ਤੋਂ ਹੀ ਸਫ਼ਦਰਜੰਗ ਅਤੇ ਪਾਲਮ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਬਿਲਕੁਲ ਸ਼ਾਂਤ (Calm Winds) ਰਹੀ। ਹਵਾ ਨਾ ਚੱਲਣ ਅਤੇ ਖ਼ੁਸ਼ਕ ਮੌਸਮ ਕਾਰਨ ਪਟਾਕਿਆਂ, ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਪਰਾਲੀ ਦਾ ਧੂੰਆਂ ਵਾਯੂਮੰਡਲ ਦੇ ਹੇਠਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾ (Visibility) ਵੀ ਕਾਫ਼ੀ ਘੱਟ ਗਈ। ਸਿਹਤ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ, ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਹ ਦੇ ਮਰੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲਣ ਵੇਲੇ ਮਾਸਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
What's Your Reaction?
