10 ਅਤੇ 20 ਰੁਪਏ ਦੇ 1 ਅਰਬ ਪੌਲੀਮਰ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਫੀਲਡ ਟਰਾਇਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ, ਆਰਬੀਆਈ ਨੇ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਨੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ 10 ਰੁਪਏ ਅਤੇ 20 ਰੁਪਏ ਮੁੱਲ ਦੇ 1 ਅਰਬ (100 ਕਰੋੜ) ਪੌਲੀਮਰ (ਪਲਾਸਟਿਕ) ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਫੀਲਡ ਟਰਾਇਲ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੇ ਗਏ ਇੱਕ ਸਵਾਲ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ 5 ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟੈਸਟਿੰਗ ਲਈ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਪੌਲੀਮਰ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਵਧਾਉਣਾ, ਨਕਲੀ ਨੋਟਾਂ 'ਤੇ ਠੱਲ੍ਹ ਪਾਉਣਾ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਖ਼ਰਾਬ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ ਹੈ।
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਾਗਜ਼ੀ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਵਧੇਰੇ ਹੰਢਣਸਾਰ ਪੌਲੀਮਰ (ਪਲਾਸਟਿਕ) ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਵੱਲ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਕਦਮ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ (RBI) ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 10 ਰੁਪਏ ਅਤੇ 20 ਰੁਪਏ ਦੇ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ 1 ਅਰਬ (100 ਕਰੋੜ) ਪੌਲੀਮਰ ਬੈਂਕ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਫੀਲਡ ਟਰਾਇਲ ਨੂੰ ਹਰੀ ਝੰਡੀ ਦੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਲੋਕ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਲਿਖਤੀ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦਿਆਂ ਵਿੱਤ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੌਲੀਮਰ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਪੰਜ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੂਗੋਲਿਕ ਅਤੇ ਮੌਸਮੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਾਲੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ—ਕੋਚੀ, ਮੈਸੂਰ, ਜੈਪੁਰ, ਸ਼ਿਮਲਾ ਅਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਯੋਗਿਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ। ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਸਮੀ ਸਥਿਤੀਆਂ (ਜਿਵੇਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ, ਨਮੀ ਅਤੇ ਠੰਢ) ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਟਿਕਾਊਤਾ ਅਤੇ ਵਰਤੋਂ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕਰਨ ਲਈ ਹੀ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਛੋਟੇ ਮੁੱਲ ਵਾਲੇ ਕਾਗਜ਼ੀ ਨੋਟ (ਖਾਸ ਕਰਕੇ 10 ਅਤੇ 20 ਰੁਪਏ) ਲਗਾਤਾਰ ਵਰਤੋਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਕਾਰਨ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਫਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਗੰਦੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਰਬੀਆਈ ਨੂੰ ਹਰ ਸਾਲ ਕਰੋੜਾਂ ਨਵੇਂ ਨੋਟ ਛਾਪਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ। ਪੌਲੀਮਰ ਨੋਟ ਕਾਗਜ਼ ਦੇ ਨੋਟਾਂ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਵਧੇਰੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, ਵਾਟਰਪ੍ਰੂਫ਼ ਅਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਆਧੁਨਿਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਫੀਚਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਨਕਲੀ ਨੋਟ ਛਾਪਣਾ ਲਗਪਗ ਅਸੰਭਵ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਰਬੀਆਈ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਇਸ ਫੀਲਡ ਟਰਾਇਲ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ, ਆਮ ਜਨਤਾ ਦੇ ਫੀਡਬੈਕ ਅਤੇ ਤਕਨੀਕੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੀ ਸਮੀਖਿਆ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੀ ਦੇਸ਼ ਭਰ ਵਿੱਚ ਪਲਾਸਟਿਕ ਨੋਟਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਅੰਤਿਮ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣਗੇ। ਜੇਕਰ ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਫ਼ਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਕਰੰਸੀ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲੇਗਾ।
What's Your Reaction?
