ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਨੀਤੀਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਕਾਰਨ ਚਰਚਾ ’ਚ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ: ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਦੌੜ ’ਚ ਨਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋਣ ਦੀਆਂ ਅਟਕਲਾਂ ਤੇਜ਼
ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਗਵਰਨਰ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਇਸ ਵੇਲੇ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਵੱਕਾਰੀ ਨੋਬਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਲਈ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਚਰਚਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਕੂਟਨੀਤਕ ਹਲਕਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਦੀ ਵਪਾਰਕ ਨੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਨੂੰ ਨਕਾਰਨ ਵਾਲੇ ਰੁਖ਼ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਗਏ ਦਲੇਰਾਨਾ ਸਟੈਂਡ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਮੋਹਰੀ ਆਰਥਿਕ ਚਿੰਤਕ ਵਜੋਂ ਉਭਾਰਿਆ ਹੈ। ਕਾਰਨੀ ਵੱਲੋਂ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿੱਤ (ਕਲਾਈਮੇਟ ਫਾਈਨਾਂਸ) ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਮੋਹਰੀ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਵ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰੀ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰੀ ਬੈਂਕਿੰਗ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਅਕਾਦਮਿਕ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਚਰਚਾ ਛਿੜ ਗਈ ਹੈ। ਅਮਰੀਕੀ ਸਿਆਸਤ ਵਿੱਚ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਲੋਕ-ਲੁਭਾਊ ਆਰਥਿਕ ਫ਼ੈਸਲਿਆਂ ਅਤੇ ਜਲਵਾਯੂ ਵਿਰੋਧੀ ਨੀਤੀਆਂ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕਾਰਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਨੋਬਲ ਮੈਮੋਰੀਅਲ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੀ ਸੰਭਾਵੀ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਜਦੋਂ ਡੋਨਲਡ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੇ ਪੈਰਿਸ ਜਲਵਾਯੂ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਪਾਸਾ ਵੱਟਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਟੈਰਿਫ਼ ਜੰਗ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੌਰਾਨ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਬੈਂਕ ਆਫ਼ ਇੰਗਲੈਂਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦੂਤ ਵਜੋਂ ਸੰਸਾਰ ਭਰ ਦੇ ਵਿੱਤੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਲਵਾਯੂ ਤਬਦੀਲੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਬਾਰੇ ਚੇਤੰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਗਲੋਬਲ ਬੈਂਕਿੰਗ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਸੰਕਟ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ।
ਕਾਰਨੀ ਨੇ 'ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਆਨ ਕਲਾਈਮੇਟ-ਰਿਲੇਟਿਡ ਫਾਈਨੈਂਸ਼ੀਅਲ ਡਿਸਕਲੋਜ਼ਰਜ਼' (TCFD) ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਕਰਦਿਆਂ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਤੇ ਬੈਂਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਬਣਾਉਣ ਵੱਲ ਕਦਮ ਪੁੱਟੇ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਕਾਰਬਨ ਨਿਕਾਸੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣਕ ਜੋਖ਼ਮਾਂ ਦਾ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਲੇਖਾ-ਜੋਖਾ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ। ਟਰੰਪ ਵੱਲੋਂ ਜੈਵਿਕ ਬਾਲਣ (ਫਾਸਿਲ ਫਿਊਲਜ਼) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਦੇ ਬਿਲਕੁਲ ਉਲਟ, ਕਾਰਨੀ ਨੇ 'ਨੈੱਟ ਜ਼ੀਰੋ' ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਪੂੰਜੀ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਮੁਹਿੰਮ ਚਲਾਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ-ਘਾੜਿਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ।
ਅਰਥਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਨੋਬਲ ਕਮੇਟੀ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੇ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਅਤੇ ਖੋਜਾਂ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸਲ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਆਲਮੀ ਨੀਤੀਆਂ ’ਤੇ ਦੂਰਰਸ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਵੱਲੋਂ ਰਵਾਇਤੀ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਹਰੀ (ਗ੍ਰੀਨ) ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵੱਲ ਮੋੜਨ ਲਈ ਪਾਏ ਗਏ ਯੋਗਦਾਨ ਅਤੇ ਟਰੰਪ-ਸ਼ੈਲੀ ਦੀ ਆਰਥਿਕ ਕੱਟੜਤਾ ਵਿਰੁੱਧ ਲਏ ਗਏ ਤਰਕਪੂਰਨ ਸਟੈਂਡ ਕਾਰਨ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਂ ਦੀ ਚਰਚਾ ਪੁਰਸਕਾਰ ਦੇ ਮੋਹਰੀ ਦਾਅਵੇਦਾਰਾਂ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
What's Your Reaction?
