ਮਿੱਟੀ, ਪੱਥਰ ਤੇ ਮੂਰਤ - Punjabi Kavita - Sandeep Sidhu
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਕੋਈ ਸਿੱਧੀ ਲਕੀਰ ਨਹੀਂ,
ਨਾ ਹੀ ਇਹ ਕਿਸੇ ਕਿਤਾਬ ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਅੰਤਿਮ ਸਫ਼ਾ ਏ।
ਇਹ ਤਾਂ ਵਗਦੇ ਦਰਿਆ ਵਰਗੀ ਏ—
ਕਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਛਾਤੀਆਂ ਚੀਰਦੀ ਹੋਈ ਕਾਹਲੀ,
ਤੇ ਕਦੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਖ਼ਾਮੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲੀ।
ਅਸੀਂ ਅਕਸਰ ਸੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਹੱਕ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ
ਤੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਵਾਂਗ ਝੱਲਦੇ ਹਾਂ।
ਪਰ ਸੱਚ ਤਾਂ ਇਹ ਹੈ
ਕਿ ਚਾਨਣ ਦੀ ਹੋਂਦ ਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹਨ੍ਹੇਰੇ ਦੀ ਕੁੱਖੋਂ ਹੀ ਜੰਮਦਾ ਏ।
ਜੇ ਪੱਤਝੜ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਨੰਗਾ ਨਾ ਕਰੇ,
ਤਾਂ ਬਸੰਤ ਦੀਆਂ ਨਵੀਆਂ ਕਰੂੰਬਲਾਂ ਨੂੰ ਪੁੰਗਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਾ ਪਵੇ।
ਸੰਘਰਸ਼ ਕਿਸੇ ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਨਾਮ ਨਹੀਂ,
ਇਹ ਤਾਂ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚੋਂ ਪੱਥਰ ਬਣਨ ਦਾ,
ਤੇ ਪੱਥਰ ਵਿੱਚੋਂ ਮੂਰਤ ਤਰਾਸ਼ਣ ਦਾ ਅਮਲ ਏ।
ਹਰ ਉਹ ਛਾਲਾ ਜੋ ਤੁਰਨ ਨਾਲ ਪੈਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਿਆ,
ਉਹ ਸਾਡੇ ਜਿਊਂਦੇ ਹੋਣ ਦਾ ਸਬੂਤ ਏ।
ਹਰ ਉਹ ਖ਼ੁਆਬ ਜੋ ਅੱਧ-ਵਿਚਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ,
ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜੋੜਨ ਦਾ ਹੁਨਰ ਸਿਖਾ ਗਿਆ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਚਾਹੁੰਦੀ ਏ ਕਿ ਅਸੀਂ ਰੁਕੀਏ ਨਾ,
ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹਾਸੇ ਵਿੱਚ ਇੰਨਾ ਗੁਆਚੀਏ ਕਿ ਪੈਰ ਜ਼ਮੀਨ ਛੱਡ ਦੇਣ,
ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੰਝੂ ਨੂੰ ਇੰਨਾ ਥਾਂ ਦੇਈਏ ਕਿ ਉਹ ਅੱਖਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੀ ਖੋਹ ਲਵੇ।
ਕਦੇ-ਕਦੇ ਥੱਕ ਕੇ ਕਿਸੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਛਾਵੇਂ ਬੈਠਣਾ ਗੁਨਾਹ ਨਹੀਂ,
ਕਮਜ਼ੋਰ ਪੈ ਜਾਣਾ ਮਨੁੱਖੀ ਸੁਭਾਅ ਏ।
ਪਰ ਉਸ ਠਹਿਰਾਅ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪੱਕਾ ਪਤਾ ਬਣਾ ਲੈਣਾ
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਧੋਖਾ ਏ।
ਕਿਉਂਕਿ ਵਕਤ ਕਿਸੇ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ,
ਨਾ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ ਦਾ, ਨਾ ਹਾਰ ਕੇ ਸਿਰ ਸੁੱਟਣ ਵਾਲੇ ਦਾ।
ਇਹ ਤਾਂ ਬਸ ਮੰਗ ਕਰਦਾ ਏ—ਕਦਮਾਂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰਤਾ।
ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਸਾਹਾਂ ਦੀ ਧੜਕਣ ਬਾਕੀ ਏ,
ਜੰਗ ਮੁੱਕੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਦੁਨੀਆ ਕਹੇਗੀ ਕਿ ਹੁਣ ਰਾਹ ਬੰਦ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਨੇ,
ਪਰ ਅੰਦਰਲੀ ਚਿਣਗ ਜਾਣਦੀ ਏ
ਕਿ ਆਖ਼ਰੀ ਰਾਹ ਉਦੋਂ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਏ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਬਾਹਰੀ ਰਾਹ ਮੁੱਕ ਜਾਂਦੇ ਨੇ।
ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਜਿਊਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਬਚ ਕੇ ਨਿਕਲ ਜਾਣਾ ਨਹੀਂ,
ਸਗੋਂ ਹਰ ਤੂਫ਼ਾਨ ਦੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚੋਂ
ਆਪਣਾ ਵਜੂਦ ਸਲਾਮਤ ਕੱਢ ਕੇ ਲਿਆਉਣਾ ਏ।
ਤੁਰਦੇ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਏ,
ਕਿਉਂਕਿ ਠਹਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਪਾਣੀ ਵੀ ਸੜ ਜਾਂਦਾ ਏ,
ਤੇ ਵਗਦਾ ਪਾਣੀ ਹੀ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਏ।
What's Your Reaction?
